Hanjakal pribados teu tiasa hadir
dina acara pamilihan Moka sa Jawa Barat nu diayakeun finalna teh ping 24 November 2008 di Sabuga ITB. Sanes teu hoyong, mung
taya kasempetan we. Komo pisan pribados mah sanes budayawan, oge sanes anggota
panitia deuih. Ngan saukur resep we kana acara-acara budaya sunda. Komo deui
para pinilih Moka tingkat Jabar ieu mah, wartosna bade dijantenkeun para duta
Wisata.Â
Dina Tahun pengker, oge kantos aya
pamilihan Moka pikeun tingkat Kota Bandung. Bewara nu kabaca dina koran Pikiran
Rakyat waktos harita sarengsena pamilihan Mojang sareng Jajaka kota Bandung kalayan dijudulan “Moka Cantik dan
Gagah, Tapi Tak Nyundaâ€. Salah sawios anu narik ka sim kuring teh eta cenah ku
balepotannana cumarios dina basa Sunda na. Sedih oge.
Sakaterang pribados, maksad
diayakeun pamilihan Moka teh taya sanes tujuan utamina mah kanggo ngamajengkeun
budaya Sunda, kalebet bahasana. Pikeun barudak anom jaman kiwari mah cumarios
dina basa Sunda teh asa beuki pikasediheun. Padahal, bahasa teh ngarupikeun
jatidiri atanapi pondasi pameungkeut (binding faktor) pikeun urang
Sunda.
Bawiraos kitu, alhamdulillah acara
pamilihan Moka tingkat Jawa Barat teh parantos lekasan kalayan lumangsung aya
dina kalancaran. Sanaos mung saukur ngaos dina koran PR sareng Galura, nya
bangga oge kana ieu acara-acara pamilihan Moka teh. Angot saatosna uninga
saha-sahana nu janten Dewan Yuri, nu di sesepuhan ku pak Eddy D. Iskandar nu
teu bireuk deui kanggo urang Sunda mah. Mantenna disarengan ku para inohong
Sunda sanesna nyeta Ibu Popong Otje Djundjunan, Frances B. Affandi, Bambang
Aryana, sareng Ir. Chand Parwez Servia.Â
Nu janten pinilih Moka Jabar 2008
teh nyaeta Aninda Sekar Putri ti Kota Bandung sareng Jefri Noor ti Kota Bogor.
Sateuacanna grand final, para calon pinunjul Moka Jabar 2008 teh, wartosna
diuji heula ngeunaan sababaraha materi. Di antawisna bae kedah nemÂbongkeun
potensi daerah asalna, kalebet kasenianana. Mung hanjakal teu patos jelasnaha cumarios basa Sunda na sareng
adab-adaban (performance) kasundaan
oge kalebet nu diuji? Mun tea mah henteu, aduh kalintang hanjakalna. Pan
marantenna teh bade jaranten duta-duta Wisata. Kumaha atuh engke jantenna
saupami bae kamahiran cumarios sunda teu kalebet nu diuji. Angot upami kauninga
para pinilih Moka tehbalepotan cumarios
basa Sunda.Â
Aya komentar sae ti pak Aat Suratin
saurna: “Mun nu jadi udaganna jadi duta budaya jeung pariwisata, unÂjuk
kabisa atawa midangkeun kabinangkitan seni Sunda teh kudu dianggap penting.
Calon duta budaya kudu boga bekel anu munel dina widang seni budaya. Rek jadi
duta kumaha mun dirina teu pati wanoh kana budayana?” Kitu pisaur mang Aat
Suratin, seniman anu nyuÂtradaraan drama seri InoÂhong di
Bojongrangkong.Â
Aya pamendak sae ti seniman
karawitan Nano S. nu nyaurkeun: “Can undakna ajen kaÂparigelan Moka teh teu
leupas tina hengkerna atikan seni jeung budaya di lembaga pendidikan. Kukituna
ka parapaniten supados langkung wijaksana. Ku daraekna diajar kana kasenian oge
geus untung, da dina jaman kiwari mah nonoman Sunda teh geus meh pareuÂmeun
obor kana budayana. Sugan we ngaliwatan pasangÂgiri Moka mah sumanget nonoÂman
sejena teh bakal kahudangkeun,” pokna.Â
Waktos ku pribados ditaros kuma
cumarios Sundana eta para Moka, mang Nano ngawaler enteng bari gumujeng:
“Nya kitu tea, sesah atuh pikeun para nonoman kiwari mah. Balepotan lah. Tong
boroning pikeun para nonoman atanapi ABG, dalah urang Sunda nu saentragan
atanapi saumur jeung urang ge, pan sami wae atung eneh atung eneh. Amburadul
deui wae alias balepotan tea. He…he…he…!â€Â
Di payuneun para wartawan, dina
acara konprensi pers, pinilih Aninda jeung Jefri negeskeÂun, duanana bade konÂsekuen
kana tekadna, nyeta manÂcen tugas jadi duta budaya, pikeun nanjeurkeun komara
budaya daerah, utamana budaya Sunda. Kalebet tugas-tugas sa nesna nu aya
mangpaatna kanggo masarakat. Mugi-mugi we nya Eneng sareng Encep Moka, eta dina
mancen tugas nu sakitu mulyana teh, disarengan ku itikad kiat ngomean
kakirangan prakprakanana cumarios Sunda. Oge kalebet rengkak polah nu kedah
Nyunda tea. Ari jenengan mah pedah eta kawas urang Eropah, hapunten cep Jefri,
teu nanaon saheulaanan mah. Hawatos pasihan sepuhna.Â
Rupina, mangga urang sami-sami
introspeksi, naha lepat saha atuh dugi ka kiwari urang
Sunda henteu nyunda. Angot saupami cumarios dina basa Sunda mah. Nu pasti mah
tangtosna ge sanes kalepatan barudak nu aranom. Nanging kalepatan urang sadaya:
para sepuhna, guru-guru/pendidik, sinareng lingkungan nu henteu atanapi kirang
ngadukung kana kamekaran basa Sunda. Eta ge aya ari alesan klasik mah nyeta euphoria kana basa nasional sinareng
basa global. Dugi ka ngajantenkeun barudak ngora kiwari mah langkung resep
sareng lancar cumarios dina basa Mandarin, Jepang, atanapi Inggris, tinimbang
basa Sunda basa indungna.Â
Saupamina bae kaayaan lingkungan nu
kirang ngadukung, rehna taya palajaran basa Sunda di sakola-sakola, teu ayana
buku-buku palajaran basa Sunda sareng alesan-alesan sanesna, rupina pamendak
pribados mah tiasa oge ku cara sanes. Tos waktosna urang sami niat kiat
sauyunan ku sagala cara pikeun ngamajengkeun basa atanapi budaya Sunda. Tiasa
ku jalur pendidikan formal atanapi non-formal utamina bae dina cumarios
sadidinten. Cenah eta teu aya guru, nya mangga pilarian we atuh saha-saha
nu masih keneh tiasa ngocoblak ku basa Sunda. Di satiap tempat di Jawa Barat
pasti aya. Teu kedah ngantosan para guru lulusan Fakultas Sastra Sunda pedalan
UPI atanapi UNPAD.
Bawiraos kitu, pribados ngaraos
reueus sareng apresiatif  kana tarekah nu
ngarupikeun kagiatan-kagiatan kiwari pikeun ngamajengkeun budaya Sunda kalebet
bahasana. Diantawisna bae acara nyunda di sababaraha pusat pertelevisian Jabar,
boh pikeun ngamajengkeun seni tembangna atanapi unsur-unsur budaya Sunda
sanesna. Kantos sababarah waktos kapengker aya ajakan ti pupuhu Disbudpar Jabar
supados di satiap kantor dianjurkeun pisan cumarios nganggo basa Sunda. Sanaos bari rada
balepotan ge, teu nanaon. Eta ajakan teh kalintang saena.Â
Kagiatan sanesna nyeta korespondensi
dina Internet, aya sababara situs nu ngagunakeun basa Sunda. Tiasa dianggo
kanggo rupi-rupi kaperyogian. Diantawisna carita pondok, karya-karya nu sifatna
ilmiah, sajak, bewara kiwari, budaya Sunda sareng sajabina. Situs-situs nu
kaleresan pribados sok remen korespondensi dina basa Sunda diantawisna bae:
Galuh-Purba.com; Kusnet.com; sareng Nenensnest.com. Oge wartosna mah masih
seueur keneh situs nu ngahaja muka rohangan atanapi muka kategori basa Sunda.
Alhamdulillah, bet mani asa reueus. Geuning basa Sunda teh tiasa nga-global,
sanes ngahiyang tinggal ngaran.***
Tidak ada komentar:
Posting Komentar